Archive for October, 2012

Hending på Bergen Kjøtt

October 31, 2012

A couple of weeks ago, I attended the Action Jazz gig at Bergen Kjøtt, an old meat factory in Skuteviken in Bergen. I was pretty amazed and wrote a short review of the experience. I even sent it to a newspaper, but I haven’t heard back from them. I post it here instead (noteably in Norwegian).

Møster er tilsynelatande ein hyggeleg fyr der han inviterer til konsert i ei gamal kjøttkvern. Men han lagar tidvis uhyggeleg musikk. Noko av det uhyggelige ligg i det abstrakte. Abstrakt er dog i seg sjølv ikkje så skummelt, så uhygga må Møster ta ansvar for. Men la oss ta det heile frå toppen. Konserten opnar i fint men monotont driv, trygt og koselig, og kanskje litt kjedelig. Publikum vert lokka med og dyssa i søvn samtidig. Lite skjer, og snart glepp konsentrasjonen. Men Møster veit råd. Tipper han har oss akkurat der han vil ha oss. Sløva ned, lagleg til for hogg. Møster tek det ned, kompet fylgjer lydig med. (Men for eit komp! Zanussi og Johansen kompagnerer som om dei har ei felles sjel, ein felles tanke. Dei ligg så tett i kvarandre at det er vanskeleg å skilje dei frå kvarandre. Slik monstra skuggar dei mørkeredde skuggar dei Møster, alltid der men utan synleg anstrenging. Dei fylgjer han gjennom tjukk lyd og tynn lyd, musikk og musakk.) Så skjer det noko. Møster byter instrument og er ikkje til å kjenna att. Lyden er skingrande og fientleg. Uhygga brer seg. Snart fører han oss inn i eit ugjestmildt landskap. Underlege formasjonar som sit dårleg i øyra hastar forbi. Møster sit på golvet. Blandar elektronikk og saksofon, roter omkring. Kompet snublar rundt i blinde. Klikk, klakk. Spastiske, tilsynelatande tilfeldige strukturar oppstår og forsvinn. Bandet baksar i frijazzens forbannelse, i ei slags kreativ avgrunn. Alt er lov. Ingenting er feil, men lite føles rett. Publikum sit musestille. Vågar ikkje anna. Leiter Møster etter noko, er han på jakt? Ein ny lyd, ein ny frase? Framleis på golvet. Dødningehovud med skyggelue på t-skjorta. Faen. Prøver han likevel å fortelje oss noko? Er han på veg ein stad? Ber den usamanhengande hengemyra han har forvilla seg inn i på eit bodskap? Eit turbulent indre? Kaoset som herskar der ute? Er det misforstått å sjå etter meining, søkje å forstå? Kva kan ein forventa? Skal ein berre vera tilstades i augneblinken, sluka det heile rått? Med det heile litt på avstand (omtrent ei mil eller så) oppstår ein idé. Møster viser oss smerte på eit vis verken ord eller bilete kan. Det vert fysisk. Ein på rada framføre meg stikk tommlane i øyra. Men Møster veit atter råd. Han har ikkje gått seg vill og er ikkje fortapt. Med eit endrar dynamikken seg, ting fell på plass. Møster banar seg veg ut av skuggane, det er som å komme opp i ljoset. Publikum kan trekke pusten. Eit konstruktivt driv feier over scenen. Bandet virkar letta, som om dei veit at dei var på djupt vatn men redda seg i land, igjen. Det er gjerne det som er greia. Kor langt ut i det ukjente kan dei gå men likevel finne tilbake til det gjenkjennelige landskapet med dei oppgåtte stiane? Eg spør meg Øver dei på dette? Er det mørke, ugjestmilde landskapet kjente trakter for bandet? Dei har nok vore på tur før, men kjenner dei seg att? Har dei landemerker å gå etter? For ei enkel sjel verkar det tilsynelatande tilfeldige landskapet å vera både uoversikteleg og uendeleg variert. Ei villmark det er umogleg å kartleggje. Musikken er som ei mangedimensjonal masse, og Møster ynskjer tilsynelatande å vri og vende på kvar vesle bit. Denne tilfeldige, brå trakteringa er forøvrig eit vanleg fenomen i dagens musikk og har vore det lenge. Det må gjerne forståast som uforsking av momentan inspirasjon, kun filtrert gjennom den teknikken som sit i ryggmargen. Eit uttrykk for at den funderte inspirasjonen som kjem til uttrykk i komponerte stykker ikkje alltid er å føretrekke. All inspirasjon er gjerne i utgangspunktet momentan, og mykje av det momentane misser kanskje sin umiddelbare glans så fort ein byrjar å reflektere? Brått verkar det ikkje nødvendigvis som ein god idé å skrive dette. Skrivinga mi er uansett så langsam at refleksjonen set sitt preg. Eg spør meg Kan skriving vera momentan? Den kan nok det, men kanskje ikkje for meg. (Kva er litteraturens svar på frijazz? Har det noko verdi? Og har eg sjølv gått vill? Kvar vart det av Møster?)

Resten av kvelden er Møster og bandet meir lystig i lynne, langt mindre smerte å føle på. Men den brå, abstrakte og stakato ikkje-strukturen ligg ofte nær. Møster bryt tidvis av seg sjølv, tek opp neste idé før den forrige er ferdig tenkt. Blandar lyd og ulyd. Han kan når han vil, åh, kva han kan! Det ironiske med heile opptrinnet på Bergen Kjøtt er at om ekspedisjonen til Møster ut i det ukjente bar preg av smerte, så viste Qvenlid tidlegare på kvelden kor vakker og fascinerande dekonstruert, elektronisk støy og urytme kan vera. Og kor entusiastisk ein kan gå tilverks, hoppande, dansande og vibrerande. Solokonserten til Qvenlid var langt meir kaotisk, ustrukturert og abstrakt enn det Møster held på med. Men Qvenlid ber ikkje med seg noko smertefullt bodskap. Ingen uhygge å spore. Heller intens glede og tilstadeværing, der han konstant avbryt seg sjølv, der neste idé alltid er den beste. Qvenlid tar publikum med på ei reise over dei høgaste toppar, ned i dei djupaste juv, over botnlause avgrunnar, gjennom mørke og ljos. Som med Møster vert det fysisk. Enkelte augneblink gir frysningar over heile kroppen, og enkelte vibrasjonar nærmast lyfter publikum frå tribuna.

Konklusjonen er at hendingar, især jazz-hendingar (på utanlandsk: Action Jazz) på Bergen Kjøtt, er verdt å få med seg. Om ein berre vil nyta augneblinken, få noko å tygga på inn i natta, eller treng ein god grunn til å ta seg ein øl. Action Jazz arrangerer ein serie konsertar på Bergen Kjøtt framover.

Image

Advertisements